آبشار شاهلولاک
از دانشنامهٔ آزاد طبيعت ايران
شاهلولاک نام آبشاری دائمی است در نزدیکی شهر چرمهین از شهرستان لنجان در استان اصفهان
فهرست مندرجات |
[ویرایش] موقعیت
آبشار شاهلولاک در 32 درجه، 17 دقیقه، 56 ثانیه شمالی و 51 درجه، 9دقیقه و 10 ثانیه شرقی قرار دارد. محل آبشار شاهلولاک روی نقشه نامه ویکی مشخص است. این آبشار در فاصله پنج کیلومتری جنوب شهر چرمهین قرار دارد. راه دسترسی آن منحصرا از شهر چرمهین میگذرد. بدینگونه در جاده اصفهان به شهرکرد در محل چهار راه شهر باغ بهادران باید به سمت چپ تا چرمهین، و از راه جاده کمربندی تا میدان شهرداری چرمهین و از آنجا در بلوار آبشار تا آبشار شاهلولاک برویم.
[ویرایش] مشخصات
ارتفاع آبشار شاهلولاک هفتاد متر است. در بهار شعبهای دیگر از آبشار شاهلولاک شروع به جریان میکند که ارتفاع آن نزدیک به نود متر است و آبی خروشان و فصلی دارد و نزد مردم محلی به آبشار هولوکی معروف است .در اطراف آبشار تعداد زیادی آب چکان نیز دیده میشود. منحصر بفرد بودن آبشار شاهلولاک ازاین جهت است که بصورت چشمه پر آب و خروشان از قلب دیواره مرتفع کوه با شیب منفی سرچشمه میگیرد در حالی که اغلب آبشارهای ایران بصورت جوی روان از روی سطح سرازیر میگردند.
آبشار شاهلولاک در کوهی به همین نام از سسلسله کوههای رخ در زاگرس مرکزی واقع شدهاست و ارتفاع کوه از سطح آبهای آزاد دوهزار و هفتصد و پنجاه متر است.
میزان آبدهی آبشار شاهلولاک در طول سال متفاوت است ولی آبشار دائمی است. در زمستان کاملا یخ میزند و قندیلهای زیبا و قطور یخ به ارتفاع هفتاد متر تشکیل میدهد.
آب آبشار در قسمتی که نزد مردم محلی به حوض معروف است روی زمین آرام میگیرد. بقایای حوض قدیمی به صورت تخته سنگهای بزرگ و حجاری شده مشهود است و بر بدنه یکی از سنگها کتیبه ای به زبان فارسی از این قرار حک شدهاست:"این حوض گرانمایه را برای آسایش زوار و...".
آبشار شاهلولاک از روی قندیلهای عظیم آهکی پوشیده از خزه پایین میریزد. با توجه به ارتفاع زیاد آبشار، آب هنگام ریزش با هوا مخلوط شده و در برخورد با قندیلها به صورت قطرات بارانی و شبنمی ریز به زمین پاشیده میشود.
در پایین آبشار شاهلولاک مجموعه تفریحی و ورزشی دایر است که دوستداران طبیعت، گردشگران، سنگنوردان و کوهپیمایان از آن استفاده میکنند.
[ویرایش] نام گذاری
نام شاه لولاک از قسمتی از حدیث قدسی " لولاک لما خلقت الافلاک" برگرفته شدهاست. به گفته علمای دینی در این حدیث خداوند به حضرت محمد(ص) میگوید که "اگر به خاطر تو نبود آسمانها و زمین را نمیآفریدم". نامهای دیگر این آبشار نزد مردم محلی شاهلورا، شاهلوران، شالورا میباشد.
[ویرایش] چهل دختران
چهل دختران حفرهای سنگی است در زیر آبشار هولوکی به شکل غاری کوچک، در آن چشمه دائمی هست و درختی در آن روییدهاست. بر اساس داستان محلی چهل دختر معصوم از ترس جان خود به این مکان پناه آوردند و در آن از صاحب لولاک دعای عاجزانه کردند که جانشان را از خطر محفوظ دارد، بدان وسیله کوه آنها را در بر گرفت و از آن پس آن مکان بسیار محترم و مقدس شمرده میشود. از شهرهای اطراف بسیار دختران دم بخت و یا زنان نازا که در این محل نیت و نذر و دخیل و نشانه بستهاند و بسیار به حاجات خود رسیدهاند.
[ویرایش] نقش فوکلوریک شاهلولاک
آبشار شاهلولاک در گذشته نزد مجاوران آن بسیار مقدس و محترم بودهاست. آبشار بصورت خاص وحتی درختان طاق اطراف آن، مقدس و صاحب اعجاز و موثر در رفع مشکلات و درمان بیماریها محسوب میشد. مردم محلی به آفریننده شاهلولاک سوگند یاد میکردند و نذر و نیاز، دخیل بستن به درختان و روشن کردن شمع در چهل دختران مرسوم بود. قطع درختان، پایمال کردن بوتهها وآلوده کردن آب گناهی بزرگ بوده و مرتکب آن مشمول غضب خالق شاهلولاک قرار میگرفت، حتی بیم آن میرفت که چوب قطع شده از درختان شاهلولاک در خانه فرد به ماری خشمگین تبدیل شود یا کوه بر سر کسی که نوشیدنی حرام بنوشد سنگ بریزد. این اعتقادات صاف و بی پیرایه مردم سالها حافظ زیبائیها و دوام شکوه و عظمت شاه لولاک و پاسداشت طبیعت بی نظیر آن بودهاست.
[ویرایش] شالورا جاری
مراسم آئینی شالورا جاری که پس از گذشت هفتاد روز از عید نوروز و هر ساله در روز هشتم خرداد و همزمان با شروع شدن دوره گرما انجام میشد از فراگیرترین مراسمی بود که به تقدس ونقش آفرینی این مجموعه بی بدیل کمک مینمود. برای اجرای این آئین هرساله در روز شصت ونهم سال توسط دشتبان محل جار میشد و فرارسیدن موعد مراسم به اطلاع عموم میرسید. هرکس به فراخور بضاعت خود، خورش یک یا چند روز خود و اهل و عیال را مهیا مینمود، هر تیره و تباری قسمتی از حوزه کنار آبشار را برای اسکان واطراق خود وفامیل با عنوان یورت آماده نموده بود. (کلمه یورت (یا یورد) در زبان مغولی به محل اطراق وسکونت (تابستانی) اطلاق میگردد.
اسکان هر طایفه صرفا در یورت فامیلی انجام میشد و هرگز هیچ یورتی خالی نمیماند چرا که اجرای مراسم شالوراجاری واجب و برگزاری هر چه آبرومندانه آن افتخار فامیل محسوب میشد.
شروع مراسم از طلوع هفتادمین روز بعد از نوروز و پایان آن با شرکت خانمها در آئین دیدار از سنگی منحصر بفرد که نقشی خاص بر آن دیده میشد، انجام میگرفت0 در واپسین ساعات روز بازگشت مردم به شهر آغاز میشد.
[ویرایش] منابع
- موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی. اطلس گیتاشناسی استانهای ایران. چاپ اول، تهران: همان، 1383، ISBN 978-964-342-165-6.
- وبگاه شهرداری چرمهین
- وبگاه انجمن وشو چرمهین
- مقیم، علی. کوهنوردی در ایران. چاپ دوم، تهران: انتشارات روزنه، 1381، ISBN 978-964-334-060-5.
[ویرایش] پیوند به بیرون
[ویرایش] جستارهای وابسته
- چرمهین
- باغ بهادران
- شهرستان لنجان
| پرونده:Geographylogo.svg | این یک نوشتار خُرد پیرامون یک مکان جغرافیایی است. با گسترش آن به طبیعتایران کمک کنید. |
