زيارتگاههاي تهران
از دانشنامهٔ آزاد طبيعت ايران
زیارتگاه ها
[ویرایش] امامزاده ابوطالب
بنای اصلی این امام زاده شامل حرمی مستطیل شکل به طول شرقی و غربی کمی بیش از چهار متر عرض قریب سه متر ونیم است که از سنگ ساخته شده است .
[ویرایش] امامزاده عینعلی و زینعلی
بقعه ای است که از خارج به شکل هشت ضلعی و از داخل مربع است . اصل بقعه که هشت ضلعی به نظر می رسد از آثار زمان فتحعلی شاه قاجار می باشد این بقعه در کنار رودخانه ای که از فرحزاد به پونک می آید واقع شده است .
[ویرایش] بقعه شیخ عبداله طرشت
این بقعه با آجرهای بزرگ و محکم ساخته شده است و تاریخ احداث آن را به ابتدای عصر صفوی و دوران شاه طهماسب اول نسبت می دهند این بقعه در منطقه دو قرار دارد .
[ویرایش] بقعه علی بن محمد
این بقعه بنایی است هشت ضلعی و از آثار دوره ناصرالدین شاه قاجار می باشد که در ده ونک واقع شده است .
[ویرایش] امامزاده واقع در لویزان
بنابر آنچه که در زیارتنامه این امامزاده امده است این محل مرقد چهار برادر به نامهای سالم ، ابوطالب ، رضا ، رحیم پسران شیث فرزند کاظم فرزند علی بن الحسین امام زین العابدین (ع) می باشد .
[ویرایش] امامزاده حسن
بنای این امامزاده منسوب به حسن فرزند امام حسن مجتبی می باشد رواق و حرم آن مزین به نقاشی و مقرنس کاری می باشد و در محله ای بنام امام زاده حسن در جنوب غربی تهران و نزدیکی دروازه قزوین منطقه 10 قرار گرفته است .
[ویرایش] امامزاده عبداله
این امامزاده دارای بقعه ای است که از داخل و خارج صورت هشت ضلعی دارد احتمال می رود اصل بنا مربوط به قرن هفتم یا هشتم هجری باشد که در دوران هفتم و هشتم هجری باشد که در دوران قاجاریه تغییرات و تعمیراتی در آن انجام داده اند .
[ویرایش] امام زاده معصوم
این بقعه منصوب است به معصوم فرزند حضرت امام محمد باقر بنای فعلی مشتمل بر حرم چهارضلعی مستطیلی به طول 5/6 متر و عرض 4 متر است .
[ویرایش] هفت چنار بریانک
زیارتگاهی است در قریه بریانک که درخت چنار مقدس کهنسالی با هفت شاخه در آن قرار دارد .
[ویرایش] امامزاده ابراهیم
محوطه داخلی این امامزاده 18/3 متر طول شرقی و غربی و 55/1 متر عرض دارد و به گفته مردم این بقعه مرقد امامزاده ابراهیم از اولاد امام هفتم شیعیان می باشد
[ویرایش] امامزاده اسماعیل
این امامزاده اتاقی ساده با پوششی گنبدی شکل و ایوان کوچکی در طرف مشرق آن است و در شرق دامنه چیذر منطقه یک قرار دارد .
[ویرایش] امامزاده سید اسحاق
مردم این بقعه را به نام قدمت گاه چهارده معصوم می خوانند این امامزاده در خیابان ناصرخسرو کوچه خدابنده لو واقع شده است .
[ویرایش] امامزاده سید اسماعیل
این امامزاده شامل صحن ، ایوان ، دو گلدسته بلند رواق ضریح مرقد و مسجد محقری است .
[ویرایش] امامزاده یحیی
این امامزاده که در سال 1318 خورشیدی در محل بنای خشتی قدیم منهدم گردیده بود . در سال 1320 به همان سبک و هیأت اصلی ساخته شده است .
[ویرایش] بقعه پیرعطا یا عطار
این زیارتگاه در ناحیه عودلاجان در محله ای معروف به محله کلیمیان واقع است منطقه 12 اثر قدیمی ندارد و از بناهای زمان فتحعلیشاه قاجار است .
[ویرایش] بقعه سر قبر آقا
از آثار دوران ناصرالدین شاه قاجار است و مدفن آقا سیدابوالقاسم امام جمعه تهران در عهد محمد شاه و اوایل سلطنت ناصرالدین شاه و آرامگاه اخلاف و خاندان وی می باشد .
[ویرایش] بقعه سید ناصرالدین
این بنا مشتنمل بر بقعه هشت ضلعی قدیمی است که تصور می رود از آثار قرن نهم هجری باشد و طبق کتیبه های موجود در سال های آخر سلطنت ناصرالدین شاه رواق صحن و اینه کاری و کاشیکاری های آن انجام گرفته است .
[ویرایش] بقعه سید ولی
وضع ساختمان بقعه گویای آن است که از ابنیه اواخر زمان فتحعلی شاه قاجار می باشد بقعه سید ولی در بازار تهران واقع شده است . منطقه 12
[ویرایش] بقعه هفت دختران
بقعه هفت دختران در محله سرچشمه نزدیک تکیه رضاقلی خان اواسط خیابان مصطفی خمینی منطقه 12 واقع شده است .
[ویرایش] بقعه چهل تن
بقعه خشتی چهار گوش ساده و کوچکی است که با ملاحظه و دقت در بنا تصور می رود اصل بنای بقعه قدیمی تر از عهد صفویه باشد .
[ویرایش] امامزاده اهل بن علی (ع)
این بقعه گنبدی دو پوششی است قسمت کمی از بالای گنبد با کاشی فیروزه رنگ پوشیده شده و بقعه آن آجری است و در جنوب دولاب منطقه 15 واقع شده است .
[ویرایش] امامزاده اکبر
بقعه امامزاده اکبر دارای بنایی ساده ضریح جعفری و صندوق قدیمی است .
[ویرایش] بقعه بی بی شهربانو
این محل که مدفن احتمالی بی بی شهربانو دختر یزدگرد ساسانی و بقعه ای با گنبد مینایی رنگ و بر فراز صخره ای در امین آباد ری منطقه 15 ساخته شده است .
[ویرایش] بقعه سیده ملکه خاتون
این بقعه در جنوب دولاب منطقه 15 کنار جاده تهران به خراسان قرار دارد
[ویرایش] امامزاده ابوالحسن
این بنا که متعلق به دوران قاجاریه است در غرب شهر ری و در محلی به نام « آندرمان » منطقه 20 قرار دارد .
[ویرایش] امامزاده حمزه
صحن بزرگ و قسمت اعظم بنای امامزاده حمزه در دوران ناصرالدین شاه قاجار احداث گردیده است و در مرکز شهر ری منطقه 20 واقع شده است .
[ویرایش] امامزاده عبداله شهر ری
این بقعه از داخل و خارج به صورت هشت ضلعی است و احتمال می رود اصل بنا مربوط به قرون هفتم با هشتم هجری باشد که دوران قاجاریه تغییرات و تعمیراتی در آن انجام داده اند و در غرب تهران در منطقه جی منطقه 20 واقع شده است .
[ویرایش] امامزاده هادی
این امامزاده دارای بنای آجری است که متعلق به دوران صفوی می باشد و احتمالاٌ به فرمان شاه طهماسب صفوی ساخته شده است .
[ویرایش] بقعه ابن بابویه
این بقعه که مزار عالم روحانی شیخ صدوق معروف به ابن بابویه است در زمان فتحعلیشاه قاجار در وسط محوطه وسیعی ساخته شده است .
[ویرایش] بقعه بی بی زبیده
بقعه بی بی زبیده بر فراز تپه کوچکی ساخته شده و به نظر می رسد بنای کنونی مربوط به دوران قاجاریه قرن سیزدهم و چهاردهم هجری باشد .
[ویرایش] بقعه جوانمرد قصاب
این بقعه که به صورت چهار ضلعی است در منصور آباد شهر ری واقع شده است منطقه 20
[ویرایش] زاویه مقدس حضرت عبدالعظیم
حضرت عبدالعظیم از فرزندان امام حسن (ع) است که در قرن سوم هجری در شهر ری منطقه 20 واقع است .
[ویرایش] امامزاده صالح
بقعه امامزاده صالح دارای صحن ، ایوان ، رواق ، مسجد ، ضریح مرقد و گنبد می باشد .
[ویرایش] بقعه امامزاده هاشم
بنای اصلی بقعه مربوط به زمان صفویان است
[ویرایش] امامزاده یحیی ( ورامین )
تاریخ بنای این بقعه سال 707 هجری قمری است مقبره دارای گنبد آجری است و در بدنه اش هشت دریچه مشبک ساخته شده است .
[ویرایش] برج و مقبره شبلی ( شیخ شبلی )
این برج دارای ساختمانی مخروطی است که از آهک و آجر ساخته شده و قدمت آن نزدیک به 250 سال است و در شرق شهر دماوند قرار دارد .
[ویرایش] بقعه شاهزاده حسین
بنای این بقعه از دو بخش که کنار هم قرار دارند تشکیل شده است .
[ویرایش] مقبره کوکب الدین
حدس زده می شود بنای اصلی آن مربوط به زمان شاه طماسب اول صفوی است .
[ویرایش] امامزاده محمد
زیارتگاهی معروف است که در زمان ناصرالدین شاه از آجر و کاشی ساخته شده است .
[ویرایش] بقعه امامزاده سیدالحق
مردم نام این بقعه را قدمگاه چهارده معصوم می خوانند .
[ویرایش] امامزاده روح اله بن موسی الکاظم
این بقعه ضریح چوبی زیبایی دارد و بر لوح کاشی کاری کوچکی بالای آن تاریخ 1311 قمری نوشته شده است .
[ویرایش] حرم امام خمینی
در اطراف حرم چهار گلدسته به بلندی 91 متر و به نشانه سن مبارک حضرت امام ساخته شده است ارتفاع حرم تا نوک چراغ پرچم سن رحلت معظم له را نشان می دهد .
[ویرایش] امامزاده عزیز
بنای اصلی امامزاده بقعه ای است کوچک با سقف گنبدی و بیضی شکل که داخل آن با تقریب کمی بیش از 4 متر طول و مختصری بیش از 3 مترعرض دارد .
[ویرایش] امامزاده قاسم
این بقعه دارای یک برج هشت ضلعی آجری است و گنبدی کاشیکاری شده بر فراز آن قرار داد .
[ویرایش] امامزاده محمدولی
این بقعه حرمی مستطیل شکل است که گوشه های آن را اندکی مورب ساخته اند و بدین طیق حرم را به صورت هشت ضلعی درآورده اند .
[ویرایش] امامزاده مطیب
بقعه مزبور اتاق سنگی ساده مستطیل شکل است این بقعه در روستای اوین منطقه یک قرار دارد .
[ویرایش] امامزاده معصوم صالح
گنبدی شکل با پوشش آجری که تاریخ ساختمان آن بر لوحه سنگی نوشته شده و روی مرقد داخل ضریح نصب می باشد .
مساجد قدیمی
[ویرایش] مسجد قنبر علی خان
این مسجد در سال 1288 ه.ق اواخر قرن سیزدهم ساخته شده است و شامل رواق صحن و گنبد و پوششی مزین به کاشی کاری های زیباست . بانی مسجد شخصی به نام قنبر علی خان بود و به همین جهت به این نام موسوم شد .
[ویرایش] مسجد مشیرالسلطنه
این بنا در اوایل چهاردهم قمری توسط مشیرالسلطنه ساخته شده . دارای رواق صحن و گنبد و پوششی کاشی کاری شده است یک ساعت قدیمی نیز پس از ساخت بنا در این مسجد نصب شده است .
[ویرایش] مسجد سید عزیزاله
مسجد سید عزیزاله در نیمه قرن سیزدهم هجری قمری ساخته و به نام بانی آن مرحوم سید عزیزاله موسوم شد . در کاشی کاری های داخل ایوان های این مسجد که دارای چهار ایوان و گنبد در پوششی است نهایت دقت به کار رفته است در بدنه داخلی یکی از ایون ها نیز کتیبه ای است به خط ثلث که در پایان آن نام کاتب و تاریخ نصب کتیبه نوشته شده است . این مسجد در بازار چهار سوق واقع شده است .
[ویرایش] مسجد و مدرسه شیخ عبدالحسین
از تنها کتیبه باقی مانده از ساختمان این بنا چنین پیداست که بنای یاد شده در سال 1270 هجری قمری به پایان رسید . این مسجد پس از مرگ میرزاتقی خان امیرکبیر از محل ثلث دارایی او به همت مرحوم شیخ عبدالحسین تهران معروف به شیخ العراق ساخته شد و به همین دلیل به نام مسجد شیخ عبدالحسین موسوم شد به این مسجد مسجد ترکها با مسجد آذربایجانیها هم گفته شده است .
[ویرایش] مسجد امام خمینی ( سلطانی )
مسجد شاه یا سلطانی از مسجدهای بزرگ و معروف تهران است و از بناهای دوران فتحعلیشاه قاجار به شمار می رود . این مسجد در انتهای خیابان ناصر خسرو واقع شده و به بازار تهران محدود است .
[ویرایش] مسجد جامع رجبعلی
از مساجد قدیمی شهر تهران است و صحنی به نسبت وسیع شبستان تابستانی و زمستانی دارد . این مسجد در خیابان بوذر جمهری در محله درخونگاه واقع شده است .
[ویرایش] مدرسه و مسجد شهید مطهری ( سپهسالار )
این بنا از مدرسه های بزرگ و زیبای قرن سیزدهم هجری قمری ایران است . بانیان این بنای بزرگ و نیز سازندگان ساختمان مجلس شورای ملی شادروان حاج میرزا حسن خان سپه سالار قزوینی صدراعظم دوره ناصرالدین شاه قاجار و برادرش مشیرالدوله بودند . این بنا در خیابان شهید مصطفی فعلی واقع شده است .
[ویرایش] مسجد جامع ورامین
این مسجد جامع مهمترین بنای قدیمی شهر ورامین است که خوشبختانه بیشترین بخش آن هنوز باقی مانده است .
[ویرایش] مجموعه مسجد جمعه سلجوقی
این مسجد در پس خسارتها و آسیب ها یی که در طول تاریخ دیده بارها تعمیر و مرمت شده است . مناره مدور ساده ای که روی پایه ای چهارگوش آجری قرار گرفته تنها یادگار بنای مساجد است که روی آن بقایای کتیبه ای به خط کوفی و تزیینات دیگری به سبک قرن پنجم باقی مانده است .
گورستانها
[ویرایش] گورستان بهشت زهرا ( س )
بهشت زهرا ( س ) بزرگترین گورستان دایر شهر تهران است که گنجینه ها و یادگارهای گرانبها و جاودان تاریخ معاصر به ویژه انقلاب اسلامی را در خود جای داده است .
[ویرایش] گورستان ابن بابویه
گورستان ابن بابویه در فضایی آرام و سرسبز در زمینی به مساحت 5/9 هکتار ایجاد شده است . ابن بابویه یکی از گورستانهای قدیمی شهر تهران است که پیش از تأسیس بهشت زهرا بزرگترین گورستان شهر بود گورستان ابن بابویه موزه ای ارزشمند است که مردان بزرگ تاریخ معاصر ایران را در خود جای داده است از جمله این بزرگان می توان به میرزاده عشقی شاعر بزرگ و انقلابی دهخدا ادیب و خالق لغتنامه دهخدا و دکتر حسین فاطمی وزیر امور خارجه دوران نهضت ملی نفت اشاره کرد .
[ویرایش] گورستان حضرت عبدالعظیم
این گورستان در جنوب شرقی صحن بیرونی حرم حضرت عبدالعظیم واقع شده و زیر نظر سازمان اوقاف اداره می شود . در میان سنگهای حکاکی شده گورستان به سنگی قدیمی بر می خوریم که نام سردار ملی ایران ستارخان بر آن حک شده و در فضایی بسیار ساده و گمنام در میان خفتگان آرمیده است و به سختی می توان آنرا در میان قبور یافت .
[ویرایش] گورستان ظهیر الدوله
گورستان ظهیرالدوله در خیابان دربند در باغی به مساخت 3 هزار متر واقع شده که وابسته به انجمن اخوت است . این محل به ظهیر الدوله تعلق داشت . ولی به علت علاقه به درویش خان که موسس انجمن اخوت بود . باغ را به همین انجمن هدیه کرد . هم اینک بسیاری از شاعران و هنرمندان ایرانی مانند رهی معیری ایرج میرزا فروغ فرخزاد و بسیاری دیگر از هنرمندا در این گورستان کوچک دفن شده اند .
[ویرایش] گورستان دولت
مساحت این گورستان دو هزار متر مربع است گورستان در خیابان دولت واقع شده و وابسته به سفارت انگلیس است . تاریخ آخرین دفن در این گورستان به 45 سال پیش بر می گردد و در حال حاضر یادبودی از جنگ جهانی دوم است .
