لار
از دانشنامهٔ آزاد طبيعت ايران
دره لار يا منطقه حفاظت شده لار كه چند سال پيش بدون موافقت استانداري تهران و در اقدامي يك طرفه از سوي سازمان محيط زيست به نام پارك ملي لار معرفي گرديد (البته هنوز از سوي استانداري به رسميت شناخته نشده است) در حدود 70 كيلومتري شمال شرقي تهران و يكي از زيباترين گردشگاهها و چشم اندازهاي طبيعي استان تهران است و فكر مي كنم كمتر تهراني باشد كه از وجود اين مكان زيبا و دل انگيز باخبر باشد رود لار در پهنه وسيع اين دره جاري است تا زمانيكه وارد درياچه سد لار مي شود و در مسير خود از رودخانه ها و چشمه هاي منطقه تغذيه مي شود ؛ از آنجاييكه اين دره بزرگترين دره ايران است دشت نيز ناميده مي شود ، زيباترين مناظر بام ايران را ميتوان از دشت لار ديد. چشمههاي بسيار، لار را به سرزمين هزار چشمه و آب و هواي متغير، آن را به لار ديوانه مشهور كرده است.
شايد يكي از علل ناشناس ماندن منطقه براي عموم مردم نا آشنايي با راههاي دسترسي آن باشد و انعكاس كم آن در رسانه ها ، تنها تصويري كه گاها شبكه هاي تلويزيوني از اين ييلاق زيبا و فراموش نشدني نشان مي دهند لاله زاري است كه در دورنماي آن قله دماوند ديده مي شود و شايد رمز بكر ماندن طبيعت منطقه نيز همين ناشناس بودن آن باشد. وسعت اين منطقه 73000 هكتار است كه از سوي شمال با استان مازندران ، از شرق با شهرستان دماوند ، از جنوب و غرب با لواسانات همسايه مي باشد كه طبق قديميترين سند مدون موجود از دوران كريم خان زند بعنوان اصليترين ييلاق عشاير استان پذيراي آنان بوده است و شايد نامهاي جالبي كه بر چشمه ها ، آبشارها ، كوهها و دشتهاي آن گذارده شده ناشي از ساكنان فصلي و اصلي آن باشد ، نامهايي مانند چشمه دوبرار ، چشمه قرقره سنگ ، دشتهايي مانند پشم لشم ، كمردشت ، قوشخانه ، سياه پلاس ، چل بره ، كوههاي مانند آرو ، ديو آسياب ، چپكرو و آبشارهايي مانند سفيدآب بدون شك برآمده از زندگي ايلي ساكنان اين دره زيباست و جالب آنجاست كه اين دره يكي از راهاي كاروان رو مازندران به تهران و شايد اصليترين راه ارتباطي محسوب مي شده كه پس از ساخت جاده هاي مختلف از رونق افتاده است.
منطقه از اواخر خرداد تا اواسط شهريور محياي بازديد است ، طبيعت منطقه اجازه زندگي در تمام سال را به انسان نمي دهد ، يادتان باشد كه حتي اگر تير و مرداد هم به لار مي رويد حتما چند تخته پتو همراه داشته باشيد.
دشت لار ، زيستگاه جانوراني مانند خرس ، گراز ، گرگ ، روباه ، پلنگ ، كل و بز ، قوچ و ميش ، عقاب طلايي ، كبك و بيش از 97 گونه ديگر پرنده ، انواع مار ، ماهي قزلآلا، و بسياري گونههاي كمياب ديگر است. ، همچنين رود لار يكي از معدود رودخانه هايي است كه ماهي قزل آلاي خال قرمز در آن يافت مي شود و اگر فصل صيد مجاز به منطقه برويد مي توانيد مجوز صيد را از پست محيط زيست بگيريد.
از ديگر ديدنيهاي طبيعي لار غار گل زرد است اين غار هر ساله ميزبان كوه نورداني است كه قصد در نورديدن ارتفاعات دماوند را دارند. سطح درون غار پوشيده از كربنات كلسيم است كه با روشنايي فانوس كوهنوردان كه بر آنها ميتابد درخشندگي شگفتي را در غار جلوه مي دهد. درون غار چندين حوضچة آب سرد ، در فاصلههاي گوناگون از هم ، وجود دارد. با آن كه سطح غار داراي شيبي تند است ولي حركت در آن بسيار آسان است. براي دسترسي به منطقه سه راه وجود دارد كه در حال حاضر تردد از دو مسير آن امكانپذير است تذكر اين نكته ضروري است كه براي رسيدن به اين دشت حتما وجود ماشينهاي بياباني و شاسي بلند لازم است البته ماشينهاي سواري هم مي توانند از يكي از راهها وارد شوند ولي پس از اتمام سفر خودرو نياز به تعمييرات اساسي خواهد داشت ، نخستين راه از مسير لواسان است كه پس از وارد شدن به فشم بطرف «خاتون بارگاه» مي رويد تا اينجا جاده آسفالت است ، پس از عبور از تنگه يونه زار و باصطلاح عشاير خفت (با كسر خ و سكون ف) يونه زار از محل پشم لشم وارد لار مي شويد متاسفانه اين مسر بدليل انفجار كوههاي تنگه براي ساخت اتوبان شمال(مسير اوليه كه بعدا تغيير داده شد) بسته شده و عبور خودروها از آن امكان ندارد. مسير دوم كه شايد سهلترين راه دسترسي باشد از طريق پلور و راه دسترسي به سد لار است كه البته پس از عبور از پست محيط زيست شما در كنار درياچه سد قرار ميگيريد (تا نزديكي پست مذكور جاده آسفالت است) براي رسيدن به دره بايد از رودخانه اي بنام سفيدآب عبور كنيد كه بدليل عدم وجود پل عبور خودروهاي سواري معمولي از آن غير ممكن است و حتما خودروي شما بايد شاسي بلند باشد، مسير سوم كه طولاني تر است و ماشينهاي سواري هم (البته با توجه به توضيح قبلي) مي توانند از آن استفاده كنند در محل جاجرود روبروي پليس راه ، از طريق جاده سد لتيان است كه پس از ادامه جاده آسفالته به روستايي مي رسيد بنام «ايرا» كه پس از آن جاده سمت راست پس از عبور از گردنه بلند قوشخانه بسمت لار مي رود.
